![]() |
| zespół zamkowo-pałacowy Książ |
Jest taka wyjątkowa pora roku, pomiędzy zimą a wiosną, o której rzadko można usłyszeć pośród tych zazwyczaj wymienianych. To przedwiośnie! Choć także jest piękne, to zazwyczaj jest niedoceniane, bo trwa krócej od pozostałych. To właśnie w okresie przedwiośnia powoli nikną w słońcu i w coraz cieplejszym powietrzu resztki zimy w postaci śniegu, a w tle śpiewają dawno nie słyszane ptaki. A co spod kołderki niknącego śniegu zostaje odkryte ku słońcu? Jesień! A dokładnie ślady po minionej jesieni w postaci szumiących pod stopami liści. Takie przedwiośnie spotkałem w Książańskim Parku Krajobrazowym.
Kiedy na dość nieznacznym obszarowo terenie, który w dodatku znajduje się w pobliżu większych aglomeracji, odnaleźć można - ukryte pośród malowniczych wąwozów, skałek i wzniesień porośniętych wiekowym lasem - ślady średniowiecza, to musi to być miejsce wyjątkowe. Takie, gdzie czas biegnie pozornie wolniej, a szereg wytyczonych ścieżek, którymi biegną w tym miejscu szlaki turystyczne, dostarcza wędrującym nimi spacerowiczom i poruszającym się nimi rowerzystom nie lada emocji i wrażeń. Taki jest Książański Park Krajobrazowy, nierzadko pomijany przez turystów na rzecz górującego nad parkiem zamku Książ.
O atrakcyjności tego miejsca świadczy przede wszystkim dziewicza przyroda, ukształtowanie terenu oraz ruiny dawnych zamkowych warowni. Już sam fakt, że nie docierają tu dźwięki graniczących z parkiem aglomeracji Wałbrzycha i Świebodzic sprawia, że zapominamy o cywilizacji, delektując się leśną ciszą.
![]() |
| szlak turystyczny w rezerwacie "Przełomy Pod Książem" |
W dawnych czasach tereny parku były miejscem polowań na dziką zwierzynę i pozyskiwania płodów leśnych. Ze względu na ukształtowanie terenu, stanowiły również dobre miejsce dla zbudowania tu warowni, strzegących niegdyś biegnących w pobliżu parku szlaków handlowych. I tak też się stało. Poza zamkiem Książ w bliskim położeniu na terenie parku spotkamy tu dwa inne zamki, a właściwie ich ruiny.
Zamek Stary Książ to ruiny osiemnastowiecznej budowli, powstałej w miejscu istniejącej tu wcześniej średniowiecznej warowni. Najstarsze wzmianki historyczne dotyczącego zamku pochodzą z przełomu X i XI wieku, kiedy to w miejscu dzisiejszych ruin stał drewniany gród. Pod koniec XIII wieku w wyniku przebudowy powstał zamek murowany. Prowadził tu szlak ze Strzegomia.
![]() |
| ruiny Starego Książa |
Prawie do końca XIV wieku zamek był własnością książąt świdnicko-jaworskich, by później przejść we władanie czeskie. W XV wieku w czasie wojen husyckich zamek był wielokrotnie atakowany, zdobywany i plądrowany, a pod koniec owego stulecia został zniszczony. Od tamtego czasu przestał pełnić funkcje fortyfikacyjne i militarne, do których został stworzony.
Pod koniec XVIII wieku Stary Książ został odbudowany przybierając postać romantycznych budowli z elementami gotyku. Kres świetności Starego Książa przyniósł okres II Wojny Światowej. Wraz z wyzwoleniem Wałbrzycha przez Armię Czerwoną zniszczono wiele budowli, w tym również zamek Stary Książ.
Obecnie ruiny zamku są ciekawym punktem widokowym na trasie ścieżek spacerowych i szlaków turystycznych Książańskiego Parku Krajobrazowego. Bardzo ładnie widać z nich pobliski zespół zamkowo-pałacowy Książ.
![]() |
| ruiny zamku Cisy |
Położony niedaleko zamek Cisy to z kolei ruiny średniowiecznej budowli, znajdującej się na szlaku zamków piastowskich. Zbudowany został prawdopodobnie przez księcia Bolka I Surowego na przełomie XIII i XIV wieku. W drugiej połowie XV wieku zamek został zniszczony. Jednak szybko został odbudowany na nowo, a jego rozbudowa prowadzona była także w połowie następnego stulecia.
W 1634 roku w okresie wojny trzydziestoletniej zamek został spalony. Od tego czasu, coraz bardziej zapuszczony powoli popadał w ruinę. W pierwszej połowie XX wieku rozpoczęły się prace konserwatorskie, zrekonstruowano część wieży i zewnętrzną bramę. W późniejszych latach oczyszczono ruiny zamku z dziko rosnącej roślinności, uporządkowano dziedzińce zamkowe i międzymurze oraz naprawiono most przerzucony nad suchą fosą.
Książański Park Krajobrazowy to nie tylko budowle zamkowe, ale również rezerwaty przyrody: leśny - „Przełomy pod Książem” oraz geologiczno-leśny - „Jeziorko Daisy”.
Świat roślinny parku jest bardzo zróżnicowany. Spośród 200 różnorodnych gatunków jest tu 50 gatunków roślin zielnych, 29 gatunków roślin chronionych i 19 podlegających całkowitej ochronie. Najliczniejszą grupę tworzącą drzewostan stanowi cis pospolity. Jednym z pomników przyrody jest około czterystuletni cis "Bolko".
![]() |
| chronione są tu również liczne mchy i porosty |
Świat zwierząt Książańskiego Parku Krajobrazowego jest bogaty w wiele gatunków mięczaków, pajęczaków, owadów i gadów. Wśród ssaków spotkać tu można sarnę, jelenia, lisa, muflona czy wiewiórkę. Podziemia zamku Książ są zaś ostoją dla wielu gatunków nietoperzy m.in. nocka rudego i gacka wielkouchego.
Jeśli zdarzy się, że przyciągnie kogoś w te strony ogromna chęć poznania zamku Książ, lub znajdzie się w zamku z zupełnie innych powodów, niech nie zapomni o zamkowym otoczeniu, jakie stanowi park krajobrazowy. Zachęcam do podksiążańskich spacerów. Dopiero wtedy można w pełni docenić wyjątkowość tych terenów.





Brak komentarzy:
Prześlij komentarz